Güney Afrika, MB-326 üretim lisansını 1964 yılında Aermacchi ile imzaladı. İtalya yapımı kırk uçak gövdesinin ilki 3 Haziran 1966 tarihinde teslim edildi ve bu uçaklar Atlas Aircraft Corporation'ın Kempton Park'taki kendi üretim hattı hazır olmadan önce ulaştı. ^{1 3} Atlas tarafından monte edilen ilk Mk I uçağı 8 Kasım 1966 tarihinde uçtu. Bunu yaklaşık 125 uçak daha takip etti ve bunların tamamı iki koltuklu MB-326M standardındaydı. Bu uçaklar, Atlas'ın daha sonra Mk II için ürettiği silahlı konfigürasyondan farklıydı. Mk II ise ancak 1970'lerin ortasında, silah ambargosu yerli saldırı uçağı üretimini zorunlu kıldığında üretime girdi. ^{3 4 1} Mk I, otuz yıllık hizmet süresinin büyük bölümünde SAAF'ın standart jet eğitim uçağı olarak görev yaptı. Uçağın kullanımı o kadar kolaydı ki pilotlar, aynı eğitim programında daha önce kullanılan piston motorlu Harvard ile kıyaslandığında uçağın manevra kabiliyetini övgüyle anlatırlardı. ⁴ Bu varyantın ününü herhangi bir muharebe geçmişi değil, sahip olduğu bu itibar belirledi. Sınır Savaşı'nda Mk II görev alırken, Mk I ise bu uçakları kullanan pilotları eğitti.

Rolls-Royce Viper 20 ve Saldırı Versiyonundan Daha Hafif İnşa Edilmiş Bir Eğitim Uçağı

Mk I modeli, gücünü art yakıcısız tek bir Rolls-Royce (başlangıçta Bristol Siddeley) Viper 20 turbojet motorundan alır. Bu motor yaklaşık 15,2 kN (3.410 lbf) itki üretir. Bu değer, Mk II modelinde kullanılan ve top, roket ile bomba taşıyabilmek için daha fazla itkiye ihtiyaç duyan Viper 632-43 motorundan belirgin şekilde daha düşüktür.^5,6 Daha hafif olan bu donanım, alçak irtifada yaklaşık 750-770 km/s azami hız, 12.500 metreye yakın servis tavanı ve yaklaşık 1.665 km menzil sağlar. Bu değerler, silahsız İtalyan MB-326G modelinin 867 km/s hızının altındadır çünkü Mk I, saf eğitim uçağı versiyonunda bulunmayan kanat altı yüklerini taşımaya devam eder.^6,7 Kaynaklar, uçak gövdesinin uzunluğunu tutarlı bir şekilde 10,65 metre, kanat açıklığını 10,56 metre ve yüksekliğini 3,72 metre olarak belirtir.^6,7

Tandem Kokpit ve Martin-Baker Fırlatma Koltukları

Mürettebat, tek bir kanopi altında arka arkaya oturur. Öğrenci önde, eğitmen ise arkadadır. Her ikisi de MB-326 ailesinin genelinde kullanılan Martin-Baker fırlatma koltuklarına sahiptir.² Arka koltuktaki eğitmenin öğrencinin kaskı nedeniyle görüşünün kısıtlı olması sürekli bir şikayet konusuydu. Bu sorun, daha sonra Aermacchi firmasını MB-339 halefi için gövdeyi yeniden tasarlamaya yönelten temel nedendir.⁸ Silah donanımı Mk II modelinden büyük ölçüde farklıdır. Eğitim uçağı gövde içinde herhangi bir top taşımaz ve hafif kanat altı silah podlarına güvenir. Mk II modelinde ise ikiz 30 mm DEFA topu doğrudan gövdeye entegre edilmiştir.⁹

Atlas Aircraft Corporation, SAAF'ın yurt dışından satın alma garantisinin kalmadığı uçakları üretmek amacıyla 1965 yılında kuruldu. Impala Mk I, şirketin ilk üretim modeliydi ve 1977 yılındaki BM silah ambargosunun aynı yaklaşımı Mk II için zorunlu kılmasından on yıl önce üretim hattına girdi.^1,10 Bu model, Langebaanweg'deki Uçuş Eğitim Okulu'nda standart donanım haline geldi. Daha az sayıdaki uçak ise operasyonel filolarda ve Mirage dönüşüm eğitimini desteklemek amacıyla 85 Muharip Uçuş Okulu'nda görev yaptı.⁴

Mk I, 1966 yılında SAAF akrobasi gösteri takımını yepyeni Impala uçaklarıyla yeniden kurduğunda en büyük halka açık kimliğini kazandı. Takım Kasım 1967 tarihinde resmen Silver Falcons adını aldı ve aynı ay içinde Atlas Aircraft Corporation şirketinin açılış töreninde ilk gösterisini gerçekleştirdi.¹² Falcons bu uçak tipini üç on yıl boyunca kullandı. Eylül 1997 tarihinde son Impala gösterilerini yaptılar ve 1999 yılında PC-7 Mk II Astra uçaklarıyla yeniden bir araya geldiler.¹²

Mk I etrafında şekillenen eğitim süreci, Harvard mezunlarını Mirage dönüşümü öncesinde jet kullanımına hazırlıyor ve daha sonra onları doğrudan Mk II modeline yönlendiriyordu. Bu sistem, Sınır Savaşı boyunca büyük ölçüde değişmeden işleyen bir süreçti. ⁴ 1992 yılında Atlas şirketinin Denel bünyesine katılmasıyla birlikte, 1990'ların başına gelindiğinde Mk I modelinin görevi sadece eğitimle sınırlı kaldı. SAAF, 2000'lerin başında bu uçağı emekliye ayırdı ve eğitim görevini Hawk Mk 120 ile PC-7 Mk II modellerine devretti. ^{10 18}

Impala Mk I modelinin kayda değer bir muharebe geçmişi yoktur. Bu durum, Sınır Savaşı sırasında Angola ve Namibya üzerinde görev yapan Mk II modeline aittir. Uçağın katkısı dolaylı yoldan olmuştur. O savaşta daha sonra Mk II, Mirage III veya Mirage F1 uçuran her SAAF pilotu, eğitimini ilk olarak Mk I üzerinde almıştır. Kanat altı silah podları sayesinde az sayıda uçak, prensipte hafif ileri destek görevlerinde uçabiliyordu. ^{9 4} Mk I modelinin silahlı operasyonel görevlerine dair belgelenmiş örnekler oldukça azdır. Sınır Savaşı tarihçelerinin çoğu, bu iki kişilik uçağı ana üslerine yakın kalan bir eğitim tipi olarak ele alır. ²

Impala Mk I tanımı, Aermacchi MB-326M standardını kapsar. Bu uçak, kanat altında hafif mühimmat taşıma kapasitesine sahip, Viper 20 motoruyla güçlendirilmiş, iki kişilik art arda oturma düzenli bir eğitim uçağıdır. İtalya'dan gelen kırk adet tam uçak ve 1966 yılından itibaren Kempton Park'ta yerel olarak monte edilen yaklaşık 125 örnekten oluşur.^1,3 Bu uçağı, 1970'lerin ortalarından itibaren MB-326K standardında üretilen tek kişilik Impala Mk II ile karıştırmayın. Mk II modeli daha güçlü Viper 632-43 motoruna, gövde içinde çift 30 mm topa ve altı adet silah istasyonuna sahiptir. Ayrıca bu uçağı, Impala adını hiç taşımamış olan temel İtalyan MB-326 modeliyle de karıştırmayın.^9,1

Güney Afrika hizmetinde Mk I modelinden sonra eğitime özel başka bir üretim sürümü gelmedi. SAAF zamanla modern bir jet eğitim uçağına ihtiyaç duyduğunda, yeni bir Impala türevi geliştirmek yerine ithal edilen BAE Systems Hawk Mk 120 modelini satın aldı.¹⁸

Güney Afrika Hava Kuvvetleri, yaklaşık kırk yıl boyunca Langebaanweg ve diğer yerel üslerden eğitim filoları ve Silver Falcons aracılığıyla Mk I modelini uçurarak bu uçağın açık ara ana kullanıcısı olmuştur.⁴ İhracat satışları sınırlı kalmıştır. Kamerun, her iki modeli de kapsayan altı adet eski SAAF Impala uçağı teslim almıştır ve bu durum eğitim uçağının Güney Afrika hizmetinden ayrıldığı nadir örneklerden biridir.^16,17

Sivil sahiplik, az sayıda Mk I uçağının askeri emekliliklerinden çok sonra bile uçmaya devam etmesini sağlamıştır. Bu uçuşlar çoğunlukla Güney Afrika'nın aktif savaş uçağı ve gösteri uçuşu topluluğu içinde gerçekleşmektedir. 2025 West Coast Hava Gösterisi'nde ZU-IMP uçağının ölümcül kazası, uçuşa elverişli çok az örnek kaldığı için bu topluluk içinde önemli bir olay olarak kabul edilmiştir.¹⁵

Impala Mk I modelinin Batı dünyasındaki en yakın muadili İngiliz yapımı BAC Jet Provost uçağıdır. Bu karşılaştırma özellikle iki eğitim uçağından mezun olan pilotların kariyer yollarındaki farklılıkları anlamak açısından faydalıdır. Her iki uçak da Viper motoru kullanır. Ancak Jet Provost T5 modeli yaklaşık 11.1 kN yani 2.500 lbf güç üreten daha küçük Viper 202 motoruna sahiptir. Impala Mk I ise 15.2 kN güç üretir. Bu durum Güney Afrika eğitim uçağına benzer bir azami hıza sahip olmasına rağmen daha yüksek bir güç marjı sağlar. Impala Mk I yaklaşık 750 ile 770 km/s hıza ulaşırken T5 modeli yaklaşık 708 km/s yani 440 mph hız yapabilir. ^19,6 Daha temel fark kokpitin ötesinde yatar. RAF Jet Provost mezunları Gnat ve daha sonra Hawk gibi ayrı bir ileri eğitim uçağına geçerlerdi. Impala Mk I mezunları ise doğrudan Mirage III veya F1 uçaklarına ya da eğitim uçağıyla aynı motor ailesini kullanan yakın akrabası Mk II modeline geçiş yapabiliyorlardı. Bu durum uygulanan ambargolardan kaynaklanıyordu. Güney Afrika ihtiyaç duyduğunda ayrı bir ileri eğitim uçağı satın alabileceğine her zaman güvenemezdi. Bu nedenle eğitim ve saldırı uçağını aynı gövde üzerinden inşa etmek tedarik zincirinin dışa bağımlılığını azaltıyordu. ¹

Impala Mk I modelinin teknik özellikleri nelerdir? Yaklaşık 15,2 kN (3.410 lbf) itki sağlayan bir Rolls-Royce Viper 20 turbojet motoru, saatte yaklaşık 750 ile 770 kilometre azami hız, 1.665 kilometreye yakın menzil ve 12.500 metre civarında servis tavanı vardır. Uçağın uzunluğu 10,65 metre, kanat açıklığı 10,56 metre ve yüksekliği 3,72 metredir.^6,7

Kaç adet Impala Mk I üretildi? Güney Afrika 1965 ile 1966 yılları arasında İtalya üretimi 40 adet tam gövde teslim aldı. Bunu Kasım 1966 tarihinden itibaren Atlas tarafından yerel olarak monte edilen yaklaşık 125 uçak daha izledi.^1,3

Impala Mk I hala hizmette mi? Hayır. Güney Afrika Hava Kuvvetleri bu tipi 2000'li yılların başında emekli etti. Eğitim görevini Hawk Mk 120 ve PC-7 Mk II uçaklarına devretti. Güney Afrika'da sivil ellerde uçuşa elverişli durumda az sayıda uçak bulunmaktadır.^18,15

Impala Mk I ile Impala Mk II arasındaki fark nedir? Mk I modeli daha düşük güçlü Viper 20 motoruna sahip iki koltuklu bir eğitim uçağıdır. Hafif kanat altı silah podu kapasitesi bulunur ancak dahili topu yoktur. Mk II modeli ise Viper 632-43 motorlu, çift dahili 30 mm topa ve altı adet silah istasyonuna sahip tek koltuklu bir saldırı uçağıdır. Sınır Savaşı'nda eğitim uçağı değil, bu model görev yapmıştır.^9,1

Impala Mk I hiç çatışmaya girdi mi? Kayda değer bir şekilde çatışmaya girmedi. Uçağın görevi Sınır Savaşı'nda Mk II, Mirage III ve Mirage F1 uçaklarını kullanan pilotları eğitmekti. Kendisi doğrudan muharebe uçuşları gerçekleştirmedi.^2,4